The standard CLC nomenclature includes 44 land cover classes. These are grouped in a three-level hierarchy. The five main (level 1) categories are: 1) artificial surfaces, 2) agricultural areas, 3) forests and semi-natural areas, 4) wetlands, and 5) water bodies (Heymann et al., 1994). At level 2 fifteen types of land cover were distinguished, which can be presented on the maps at scales from 1:500 000 to 1:1 000 000. At level 3, 44 land cover classes were distinguished. All national teams adopted this standard nomenclature. In Poland 31 classes out of 44 classes are present. Although the 44 categories have not changed since the implementation of the first CLC inventory (1986–1998), the definitions of most of the nomenclature elements have been improved.

The document ‘Nomenclature’ contains the description of 44 land cover classes: nomenclature

Wybrana literatura

Adamski R., Ciołkosz A., (2006): Uszczegółowienie bazy danych CORINE Land Cover. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 38, nr 3, s. 226–232.


Baranowski M., Ciołkosz A., (1994): Mapa Pokrycia Terenu w Polsce opracowana w ramach programu CORINE. Fotointerpretacja w Geografii – Problemy Telegeoinformacji, nr 24, Warszawa, s. 28–37.


Baranowski M., Ciołkosz A., (1997): Nowa mapa użytkowania ziemi w Polsce jako pochodna bazy danych „CORINE Land Cover”. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 29, nr 4, s. 219–228.


Baranowski M., Ciołkosz A., (1997): Opracowanie bazy danych „pokrycie terenu Polski”. Prace Instytutu Geodezji i Kartografii, t. XLIV, z. 95, s. 7–25.


Baranowski M., Ciołkosz A., Jankowski R., (1999): Evolution of land use mapping in Poland: The Polish Cartography, Head Office of Geodesy and Cartography, Warszawa, pp. 197–208.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2000): Nowe mapy użytkowania ziemi Instytutu Geodezji i Kartografii w skalach przeglądowych. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 31, nr 2, s. 129–132.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2002): Land-use changes during the 19th and 20th centuries. The case of the Odra river catchment area. Geografia Polonica, vol. 75, no. 1. Spring 2002, pp. 67–83.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2004): Kartowanie pokrycia terenu w Polsce w ramach projektu CLC–2000. [w:] Kartografia tematyczna w kształtowaniu środowiska geograficznego. Materiały Ogólnopolskich Konferencji Kartograficznych. Poznań, t. 25, s. 58–68.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2004): Land cover structure in Poland and its changes in the last decade of 20th century. Annals of Geomatics. Polish Association for Spatial Information, 2004, vol. 2, nr 1, pp. 82–88.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2004): Mapa pokrycia terenu w Polsce w skali 1:1 000 000 jako wynik wizualizacji bazy danych CLC-2000. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 36, nr 4, s. 276–289 (+ wkładka).


Bielecka E., Ciołkosz A., (2004): Metodyczne i realizacyjne aspekty aktualizacji bazy Corine Land Cover. Prace Instytutu Geodezji i Kartografii, t. L, z. 108, s. 73–96.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2005): Pokrycie terenu w Polsce. Bazy danych CORINE Land Cover. Inspekcja Ochrony środowiska. Biblioteka Monitoringu środowiska. Warszawa 2005, 76 s.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2007): Wykorzystanie informacji o pokryciu terenu zawartych w bazach CORINE Land Cover w gospodarce przestrzennej. Polskie Towarzystwo Informacji Przestrzennej. Roczniki Geomatyki, 7. V, z. 7. s. 27–38.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2009): Baza danych o pokryciu terenu w Polsce – CLC-2006. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 41, nr 3, s. 227–236.


Ciołkosz A., (1981): Przeglądowa mapa użytkowania ziemi w Polsce opracowana na podstawie zdjęć satelitarnych. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 13, nr 1, s. 2–7.


Ciołkosz A., (1982): General land use map of Poland elaborated on the basis of satellite images. [w:] The Polish Cartography Warsaw: Head Office of Geodesy and Cartography, pp. 95–104.


Ciołkosz A., (2011): Mapping of Land use changes in Poland using Earth observation data. Geoinformation Issue, vol. 3. No 1(3), pp.79–88.


Ciołkosz A., Bielecka E., (2005): Pokrycie terenu w Polsce. Bazy danych CORINE Land Cover. Biblioteka Monitoringu Środowiska. Inspekcja Ochrony Środowiska. Warszawa, 76 s.


Ciołkosz A., Poławski Z. F., (2006): Zmiany użytkowania ziemi w Polsce w drugiej połowie XX w. Przegląd Geograficzny, t. 78, z. 2. s. 173–190.


Ciołkosz A., Poławski Z., (1980): Mapa użytkowania ziemi w skali 1:250 000 sporządzona za pomocą wizualnej klasyfikacji treści obrazów satelitarnych. [w:] Zastosowanie teledetekcji w badaniach środowiska geograficznego. Warszawa-Łódź, PWN, s. 282–292.


Ciołkosz A., Poławski Z.F., (2006): Metodyka integracji i analizy wieloźródłowych danych kartograficznych do oceny zmian użytkowania ziemi w Polsce. Prace Instytutu Geodezji i Kartografii, t. LII, zeszyt 110. s. 35–57.


Gąsiorowski Jędrzej, Poławski Z F., (2011), Wpływ założeń metodycznych programu CORINE Land Cover na szczegółowość opracowanych baz danych. Polski Przegląd Kartograficzny, vol. 43, nr 1, s. 35–42.


Hościło A., Tomaszewska M., (2014): CORINE Land Cover 2012– 4th CLC inventory completed in Poland. Geoinformation Issue, vol. 6. No 1(6), pp. 49–58.


Poławski Z., (2009), Zmiany użytkowania ziemi w Polsce w ostatnich dwóch stuleciach.

KLASYFIKACJA CLC

Formy pokrycia terenu wyróżniane w programie CORINE Land Cover postanowiono zorganizować hierarchicznie w trzech poziomach. Pierwszy obejmuje pięć głównych kategorii form pokrycia globu ziemskiego, mianowicie: tereny antropogeniczne, obszary rolnicze, tereny leśne i seminaturalne, obszary podmokłe oraz obszary wodne. Na drugim poziomie zostało wyróżnionych 15 form pokrycia terenu, które można przedstawić na mapach w skalach od 1:500 000 do 1:1 000 000. Na poziomie trzecim wyróżniono 44 formy. Ten poziom szczegółowości wydzieleń został zastosowany w opracowaniu bazy danych pokrycia terenu. Spośród 44 form pokrycia terenu 13 nie występuje w Polsce. Baza danych pokrycie terenu, w przypadku Polski zawiera 5 głównych form pokrycia terenu (poziom pierwszy), 15 podgrup drugiego poziomu i 31 form pokrycia terenu wchodzących w zakres trzeciego, najbardziej szczegółowego poziomu.

W zamieszczonym niżej opisie form pokrycia terenu rodzajem czcionki (kursywą) wyróżniono formy, które nie występują w Polsce, a zostały tu uwzględnione w celu poinformowania o zakresie całej legendy.

1. TERENY ANTROPOGENICZNE

Do terenów antropogenicznych zaliczono obszary zabudowane, wykorzystywane do celów mieszkaniowych, usługowych lub przemysłowych, a także tereny kopalń oraz miejskie tereny zielone. Ta forma pokrycia terenu zawiera cztery wydzielenia na drugim poziomie i jedenaście wydzieleń na poziomie trzecim.

11. Zabudowa miejska

Są to obszary zabudowane, głównie o funkcjach mieszkaniowych i usługowych. Zabudowa miejska została podzielona na zabudowę zwartą i luźną.

111 Zabudowa miejska zwarta

Responsive image
Responsive image

Obejmuje obszary gęstej zabudowy łącznie z ulicami i placami pokrytymi trwałą nawierzchnią. Sporadycznie mogą tu występować tereny pokryte roślinnością (niewielkie parki, skwery, cmentarze) lub tereny z odsłoniętą glebą. Jednakże tereny niezabudowane nie mogą stanowić więcej niż 20% powierzchni klasy. Do zabudowy zwartej zalicza się głównie centra wielkich miast i dzielnice staromiejskie, pod warunkiem, że ich powierzchnia jest większa od 25 ha.

112 Zabudowa miejska luźna

Responsive image
Responsive image

Do obszarów zabudowy luźnej zaliczono obszary, w których występują bloki mieszkalne, kamienice, domy jednorodzinne lub budynki użyteczności publicznej (np. szkoły, szpitale, uczelnie). Poszczególne budynki pooddzielane są ulicami, terenami zieleni miejskiej, ogrodami, parkami i placami, a nawet łąkami i polami ornymi. Są to zwykle obszary miejskie, poza zaliczonymi do zabudowy zwartej, a także duże wsie, w tym także typu ulicowego, jeśli ich szerokość wynosi co najmniej 100 m. Zabudowa, drogi i pokryte twardą nawierzchnią place zajmują łącznie 30–80% ogólnej powierzchni obszaru zakwalifikowanego do tej klasy pokrycia terenu. Do zabudowy luźnej zostały zaliczone również cmentarze, o ile ich powierzchnia jest mniejsza niż 25 ha. Zabudowa rekreacyjna, z wyraźnie widoczną na zdjęciu satelitarnym zabudową i infrastrukturą transportową, zaliczana jest do zabudowy luźniej tylko wówczas, gdy znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowy miejskiej. W przeciwnym wypadku zaliczana jest do terenów sportowych i wypoczynkowych (142). Zabudowa luźna o niewielkiej powierzchni (poniżej 25 ha) powinna być grupowana jeśli odległość między skupiskami domów jest mniejsza niż 300 m.

 
Responsive image
 

Należy podkreślić, że obszary zabudowy rozproszonej, wsie otoczone działkami przyzagrodowymi, ogrodami lub niewielkimi sadami nie zostały zaliczone do tej klasy pokrycia terenu. Klasa ta nie obejmuje również dużych szklarni, które w myśl terminologii CORINE Land Cover należą do gruntów rolnych.

12. Tereny przemysłowe, handlowe i komunikacyjne

Są to tereny, na których występują budynki przemysłowe i handlowe, drogi, koleje, porty i lotniska oraz towarzysząca im infrastruktura.

121 Tereny przemysłowe lub handlowe

Responsive image
Responsive image

Do tej klasy zostały zaliczone obszary o nawierzchni betonowej, asfaltowej, brukowanej lub w inny sposób stabilizowanej (np. ubita ziemia) pozbawione roślinności, z występującymi zabudowaniami przemysłowymi, magazynowymi lub handlowymi o charakterystycznej strukturze (wielkie, prostokątne hale). Zaliczono tu również tereny przemysłowe i handlowe położone poza obszarem zabudowy zwartej, a także szpitale, koszary i inne obiekty wojskowe oraz duże gospodarstwa hodowlane. Zazwyczaj pojedyncze wydzielenia zaklasyfikowane do tej klasy pokrycia terenu są niewielkie, a kształt ich jest bardzo zróżnicowany. Warto dodać, że hałdy i wyrobiska przylegające do terenów przemysłowych oraz infrastruktura transportowa o powierzchni przekraczającej 25 ha zaliczane są do odrębnych klas pokrycia terenu.

122 Tereny komunikacyjne oraz tereny związane z komunikacją drogową i kolejową

Responsive image
Responsive image

Do tej klasy zostały zaliczone drogi kołowe i linie kolejowe wraz z towarzyszącymi urządzeniami i zabudowaniami takimi jak budynki stacyjne, rampy przeładunkowe, perony, parkingi przy autostradach. Zaliczono tu również tereny dużych węzłów drogowych. Droga lub linia kolejowa została wyznaczona tylko wtedy, gdy na długości co najmniej 2 500 m jej szerokość, razem z poboczem, przekraczała 100 m.

123 Porty

Responsive image
Responsive image

Klasa ta obejmuje zarówno porty morskie jak i porty żeglugi śródlądowej. Do terenów portowych zostały zaliczone także nabrzeża, stocznie, stacje paliwowe i przystanie jachtowe.

124 Lotniska

Responsive image
Responsive image

Klasa ta obejmuje całą infrastrukturę lotnisk, a więc zarówno pasy startowe, jak też płyty postojowe, urządzenia techniczne portu lotniczego, zabudowania i tereny towarzyszące. Do klasy tej zaliczono tylko lotniska z betonowymi pasami startowymi, czyli lotniska komunikacji cywilnej, a także lotniska wojskowe. Większość lotnisk użytkowanych przez aerokluby, lotniska sanitarne, leśne to lotniska o nawierzchni trawiastej zaliczone, zgodnie z terminologią CLC, do klasy tereny wypoczynkowe i sportowe (142).

13. Kopalnie, wyrobiska i budowy

W tej klasie wyróżniono miejsca eksploatacji odkrywkowej, zwałowiska i hałdy oraz tereny budów.

131 Miejsca eksploatacji odkrywkowej

Responsive image
Responsive image
 
Responsive image
 

Do klasy tej zostały zaliczone miejsca odkrywkowego wydobycia kruszyw (żwirownie, piaskownie, kamieniołomy) lub innych kopalin (np. kopalnie odkrywkowe węgla brunatnego) wraz z towarzyszącymi budynkami i infrastrukturą transportową. Klasa ta obejmuje również nieczynne miejsca eksploatacji, o ile nie zostały zrekultywowane i porośnięte roślinnością. Warto zaznaczyć, że z obszarów eksploatacji odkrywkowej wyłączone zostały torfowiska, które zaliczane są do odrębnej klasy o kodzie 412.

132 Zwałowiska i hałdy

Responsive image
 

Klasa obejmuje hałdy i wysypiska górnicze, przemysłowe lub miejskie niezrekultywowane i nieporośnięte roślinnością. Zalicza się tu również zbiorniki poflotacyjne związane z wytapianiem miedzi lub siarki.

133 Budowy

Responsive image
 

Budowy to, zgodnie z terminologią CLC, tereny, na których prowadzone są roboty budowlane, wykopy lub inne roboty ziemne.

14. Miejskie tereny zielone i wypoczynkowe

Są to tereny pokryte roślinnością, położone w granicach miast. Zaliczono tu parki i ogrody miejskie oraz tereny sportowe i wypoczynkowe.

141 Tereny zielone

Responsive image
Responsive image

Klasa ta obejmuje parki, skwery oraz zadrzewione cmentarze położone w granicach zabudowy miejskiej.

142 Tereny sportowe i wypoczynkowe

Responsive image
Responsive image

Tereny sportowe i wypoczynkowe obejmują: boiska i stadiony, kempingi oraz pola namiotowe, parki rozrywki i wypoczynku, pola golfowe, tory wyścigów konnych itp. Zaliczono tu także zagospodarowane parki oraz ogródki działkowe położone poza zasięgiem zabudowy miejskiej a także typowo wypoczynkową zabudowę letniskową. Z klasy tej wyłączone zostały plaże (oddzielna klasa) oraz stadniny koni zaliczane do terenów przemysłowych i handlowych.

2. TERENY ROLNE

Do terenów rolnych zaliczone zostały grunty rolne, tereny zajmowane przez uprawy trwałe, takie jak sady, plantacje, winnice i gaje oliwne, trwałe łąki i pastwiska oraz zadrzewione i zakrzewione grunty wykorzystywane rolniczo. Klasa ta dzieli się na drugim poziomie na cztery wydzielenia, a na poziomie trzecim, krajowym na jedenaście wydzieleń.

21. Grunty orne regularnie uprawiane, zwykle włączone do systemu zmianowania.

211 Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających

Responsive image
Responsive image

Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających to przede wszystkim uprawy zbożowe, uprawy roślin pastewnych, przemysłowych, okopowych oraz jarzyn i warzyw. Do klasy tej zaliczane są również uprawy kwiatów, szkółki drzew owocowych, uprawy szklarniowe i pod folią, uprawy roślin leczniczych, aromatycznych oraz przyprawowych, a także ugory.

Na obszarach o bardzo dużym zróżnicowaniu pokrycia terenu do tej klasy zaliczany tereny wykorzystywane jako grunty rolne przynajmniej w 75%. Wielkość działek rolnych nie ma znaczenia; zaliczamy tu zarówno gospodarstwa wielkopowierzchniowe jak i małe parcele.

212 Grunty orne stale nawadniane

Grunty orne wykorzystywane pod uprawę roślin wymagających stałego nawadniania, z dobrze widoczną infrastrukturą nawadniającą. W przypadku zaprzestania nawadniania obszary zaliczane są do klasy 211. Grunty orne stale nawadniane występują w strefie śródziemnomorskiej.

213 Pola ryżowe

Tereny przystosowane do uprawy ryżu, najczęściej płaskie, z widocznymi kanałami nawadniającymi. Często pokryte wodą.

22. Uprawy trwałe, niepodlegające zmianowaniu, do których zaliczane są winnice, sady owocowe, plantacje chmielu i wikliny, krzewów owocowych oraz oliwek.

221 Winnice

Tereny obsadzone winoroślą przynajmniej w 50%.

222 Sady i plantacje

Responsive image
Responsive image

Działki obsadzone drzewami owocowymi lub krzewami owocowymi jedno- lub wielogatunkowymi oraz plantacje wikliny i chmielu. Tego typu uprawy nie podlegają zmianowaniu, zajmują ten sam obszar przez dłuższy czas i dostarczają regularnie plonów. Do sadów i plantacji nie zaliczamy plantacji truskawek oraz szkółek drzew owocowych; stanowią one klasę gruntów ornych 211. Plantacje porzucone i zdziczałe zaliczane są do klasy 324.

Warto przypomnieć, że w bazie CORINE Land Cover znajdują się tylko te sady i plantacje, których powierzchnia jest większa od 25 ha. Małe, przydomowe sady lub niewielkie sady śródpolne zaliczane są, zgodnie z regułami generalizacji, do innych terenów rolniczych m. in. do klas 211 lub 242.

223 Gaje oliwne

Tereny obsadzone oliwkami.

23. Łąki i Pastwiska. Obszary trwałych użytków zielonych wykorzystywanych jako pastwiska lub łąki.

231 Łąki i pastwiska

Responsive image
Responsive image

Tereny pokryte zwartą wieloletnią roślinnością, złożoną z licznych gatunków traw, roślin motylkowych i ziół, tworzących ruń łąkową z reguły wypasane, lecz często również koszone mechanicznie z przeznaczeniem na paszę. Do klasy tej zaliczane są również porzucone grunty orne często wykorzystywane jako pastwiska. W obrębie pastwisk udział gruntów rolnych zaliczanych do innych klas nie może przekraczać 25%, a zadrzewienie i zakrzaczenie nie może być większe niż 20%.

Klasa pastwisk nie obejmuje górskich hal i połonin położonych z dala od siedlisk. Tereny te są zaliczane do łąk naturalnych 321. Z klasy tej zostały wyłączone również łąki trwale podmokłe, które są klasyfikowane jako bagna śródlądowe 411.

Łąki i pastwiska śródpolne, o powierzchni mniejszej niż 25 ha są traktowane jako uprawy mieszane i zaliczane do klasy 242 lub 243.

24. Obszary upraw mieszanych grupujące w jednej klasie pokrycia terenu grunty różnego typu, z których każdy ma mniejszą powierzchnię niż 25 ha, a odległość pomiędzy mini nie przekracza 300 m.

241 Uprawy jednoroczne i trwałe

Klasa obejmuje współwystępujące na tych samych działkach uprawy jednoroczne wraz z uprawami trwałym, których zadaniem jest zacienianie upraw jednorocznych. Udział upraw jednorocznych musi przekraczać 50% powierzchni.

242 Złożone systemy upraw i działek

Responsive image
Responsive image

Mozaika przylegających do siebie małych działek wykorzystywanych pod różne uprawy jednoroczne i trwałe. Występują tu także niewielkie łąki lub pastwiska. Do tej formy pokrycia terenu zaliczono również obszary osadnictwa rozproszonego wraz z działkami przyzagrodowymi, ogrodami i sadami.

243 Tereny zajęte głównie przez rolnictwo z dużym udziałem roślinności naturalnej

Responsive image
Responsive image

Obszary niewielkich pól ornych występujące na przemian z niewielkimi łąkami i pastwiskami, a także terenami zadrzewionymi i małymi zbiornikami wodnymi.

244 Tereny rolno-leśne

Uprawy jednoroczne lub pastwiska oraz drzewa leśne występujące na tych samych działkach. Ten sposób uprawy jest rozpowszechniony w krajach basenu Morza Śródziemnego np. uprawa zbóż pod koronami dębów korkowych w Portugalii.

3. LASY I EKOSYSTEMY SEMINATURALNE

Do klasy lasów i roślinności seminaturalnej zaliczamy grunty pokryte roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawione. Grunty te są przeznaczone do produkcji leśnej lub stanowią parki narodowe i rezerwaty przyrody. Do klasy tej zalicza się również obszary, o powierzchni mniejszej niż 25 ha, związane z gospodarką leśną, zajęte pod budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywane na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

31. Lasy obszary leśne o zwartym pokryciu i wysokości drzew minimum 5 m.

311 Lasy liściaste

Responsive image
Responsive image

Formacje roślinne złożone głównie z drzew, a także z zarośli i krzaków. Dominują tu liściaste gatunki drzew.

312 Lasy iglaste

Responsive image
Responsive image

Formacje roślinne złożone głównie z drzew, a także z zarośli i krzaków. Dominują tu iglaste gatunki drzew.

313 Lasy mieszane

Responsive image
Responsive image

Formacje roślinne złożone z drzew liściastych i iglastych, które na obszarach o powierzchni 25 ha występują w niemal jednakowym stopniu zmieszania.

32. Zespoły roślinności drzewiastej i krzewiastej charakterystyczne dla stref klimatycznych wysokogórskiej (alpejskiej) i śródziemnomorskiej.

321 Murawy i pastwiska naturalne

Responsive image
 

Zespoły trawiaste o niskiej produktywności. Często usytuowane w górach i na terenach bagiennych. Wśród roślin porastających te tereny poza trawami występują licznie zioła, mchy i porosty oraz sporadycznie zakrzaczenia. Obszary muraw i pastwisk naturalnych są w zasadzie nieuprawiane. Do klasy tej zalicza się również tereny łąk na poligonach wojskowych lub stale zalewane łąki nadrzeczne.

322 Wrzosowiska i zakrzaczenia

Responsive image
 

Niskie i zwarte formacje roślinne występujące w piętrach alpejskich roślinności wysokogórskiej składające się głównie z krzaków, krzewinek i roślin zielnych (wrzosów, jeżyn, janowca ciernistego, jałowca, szczodrzeńca itp.). Do tej klasy pokrycia terenu została zaliczona również kosodrzewina.

323 Roślinność sucholubna (śródziemnomorska)

Krzaczasta roślinność sucholubna występująca w krajach śródziemnomorskich. Składają się na nią zwarte zespoły roślinne zwane makią lub graigiem.

324 Lasy i roślinność krzewiasta w stanie zmian

Responsive image
Responsive image

Roślinność krzewiasta lub zielna z rozproszonymi drzewami. Są to formacje będące wynikiem degradacji lasu lub jego regeneracji. Do klasy tej zaliczono również szkółki leśne oraz wycinki.

33. Tereny otwarte, pozbawione roślinności lub z rzadkim pokryciem roślinnym. Do nich zostały zaliczone tereny naturalne pozbawione roślinności takie jak plaże, wydmy, odsłonięte skały, lodowce oraz obszary o rzadkim i rozproszonym pokryciu roślinnym.

331 Plaże, wydmy, piaski

Responsive image
 

Plaże, wydmy przybrzeżne i śródlądowe, piaski nadrzeczne.

332 Odsłonięte skały

Responsive image
 

Piargi, rumowiska, klify, urwiska, skałki, odsłonięcia skalne. Tereny, na których pokrywa roślinna zajmuje powierzchnię mniejszą niż 10%.

333 Roślinność rozproszona

Obszary ze sporadycznie występującą roślinnością (od 10% do 50% powierzchni wydzielenia). Do tej klasy pokrycia terenu zaliczono tereny stepów, tundry, obszary wysokogórskie oraz pozbawione roślinności poligony wojskowe.

334 Pogorzeliska

Responsive image
Responsive image

Tereny, które niedawno zostały objęte pożarami i gdzie jeszcze występuje zwęglony materiał.

335 Lodowce i wieczne śniegi

Obszary pokryte przez lodowce i wieczne śniegi.

 

4. OBSZARY PODMOKŁE

Do obszarów podmokłych zostały zaliczone bagna śródlądowe, torfowiska, bagna słone i saliny oraz osuchy.

41. Śródlądowe obszary podmokłe

Do tych terenów zaliczono obszary niezadrzewione, stale nasycone stagnującą lub płynącą wodą.

411 Bagna śródlądowe

Responsive image
Responsive image

Nisko położone tereny sezonowo zatapiane. Stale nasycone, w mniejszym lub większym stopniu, wodą płynącą bądź stagnującą.

412 Torfowiska

Responsive image
 

Torfowisko jest miejscem akumulacji torfu o miąższości co najmniej kilkunastu centymetrów. Jest to teren stale podmokły, o podłożu trudno przepuszczalnym, pokryty zbiorowiskami roślin bagiennych i bagienno-łąkowych. Torfowiska występują głównie w strefie klimatu umiarkowanego wilgotnego i chłodnego. Ze względu na genezę, charakter zbiorowiska roślinnego i właściwości torfu wyróżniamy: torfowiska niskie (łąkowe) – najpospolitsze, wykształcające się w obrębie dolin rzek o słabym nurcie, żyzne i bogate florystycznie; torfowiska wysokie – powstające w bezodpływowych zagłębieniach terenu, silnie kwaśne, ubogie w substancje odżywcze, a co za tym idzie ubogie florystycznie; torfowiska przejściowe – typ pośredni między torfowiskiem niskim a wysokim lub stadium rozwojowe torfowiska wysokiego.

42. Przybrzeżne obszary podmokłe stanowią strefy niezalesione, czasowo lub stale zalewane wodą morską.

421 Bagna słone

Bagna słone to trwale podmokłe tereny, zalewane przez morze, porośnięte roślinnością.

422 Saliny

Słone bagna eksploatowane w celu produkcji soli.

423 Osuchy

Obszary pokryte mułem, piaskiem lub skałami, zwykle pozbawione roślinności, odsłaniane w czasie odpływów morza.

5. OBSZARY WODNE

Obszary wodne obejmują wody śródlądowe oraz wody morskie.

51. Wody śródlądowe obejmujące rzeki, kanały, jeziora i inne zbiorniki wód śródlądowych.

511 Cieki

Responsive image
Responsive image

Naturalne lub sztuczne cieki wodne o minimalnej szerokości 100 m.

512 Zbiorniki wodne

Responsive image
Responsive image

Naturalne lub sztuczne zbiorniki wodne (stawy, jeziora, zbiorniki sztuczne).

52. Wody morskie

521 Laguny przybrzeżne

Obszary w strefie przybrzeżnej zajęte przez słone wody, oddzielone od morza przez mierzeje lub przez inne formy terenu o podobnym kształcie. Wody lagun mogą łączyć się z otwartym morzem w nielicznych punktach stale lub okresowo.

522 Estuaria

Ujścia rzek o lejkowatym kształcie, na obszarze których widoczny jest wpływ wód morskich.

523 Morza i oceany

Responsive image
 

Obszary wód morskich poniżej zasięgu odpływu.

Selected literature:

Adamski R., Ciołkosz A., (2006): Uszczegółowienie bazy danych CORINE Land Cover. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 38, nr 3, s. 226–232.


Baranowski M., Ciołkosz A., (1994): Mapa Pokrycia Terenu w Polsce opracowana w ramach programu CORINE. Fotointerpretacja w Geografii – Problemy Telegeoinformacji, nr 24, Warszawa, s. 28–37.


Baranowski M., Ciołkosz A., (1997): Nowa mapa użytkowania ziemi w Polsce jako pochodna bazy danych „CORINE Land Cover”. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 29, nr 4, s. 219–228.


Baranowski M., Ciołkosz A., (1997): Opracowanie bazy danych „pokrycie terenu Polski”. Prace Instytutu Geodezji i Kartografii, t. XLIV, z. 95, s. 7–25.


Baranowski M., Ciołkosz A., Jankowski R., (1999): Evolution of land use mapping in Poland: The Polish Cartography, Head Office of Geodesy and Cartography, Warszawa, pp. 197–208.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2000): Nowe mapy użytkowania ziemi Instytutu Geodezji i Kartografii w skalach przeglądowych. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 31, nr 2, s. 129–132.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2002): Land-use changes during the 19th and 20th centuries. The case of the Odra river catchment area. Geografia Polonica, vol. 75, no. 1. Spring 2002, pp. 67–83.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2004): Kartowanie pokrycia terenu w Polsce w ramach projektu CLC–2000. [w:] Kartografia tematyczna w kształtowaniu środowiska geograficznego. Materiały Ogólnopolskich Konferencji Kartograficznych. Poznań, t. 25, s. 58–68.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2004): Land cover structure in Poland and its changes in the last decade of 20th century. Annals of Geomatics. Polish Association for Spatial Information, 2004, vol. 2, nr 1, pp. 82–88.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2004): Mapa pokrycia terenu w Polsce w skali 1:1 000 000 jako wynik wizualizacji bazy danych CLC-2000. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 36, nr 4, s. 276–289 (+ wkładka).


Bielecka E., Ciołkosz A., (2004): Metodyczne i realizacyjne aspekty aktualizacji bazy Corine Land Cover. Prace Instytutu Geodezji i Kartografii, t. L, z. 108, s. 73–96.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2005): Pokrycie terenu w Polsce. Bazy danych CORINE Land Cover. Inspekcja Ochrony środowiska. Biblioteka Monitoringu środowiska. Warszawa 2005, 76 s.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2007): Wykorzystanie informacji o pokryciu terenu zawartych w bazach CORINE Land Cover w gospodarce przestrzennej. Polskie Towarzystwo Informacji Przestrzennej. Roczniki Geomatyki, 7. V, z. 7. s. 27–38.


Bielecka E., Ciołkosz A., (2009): Baza danych o pokryciu terenu w Polsce – CLC-2006. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 41, nr 3, s. 227–236.


Ciołkosz A., (1981): Przeglądowa mapa użytkowania ziemi w Polsce opracowana na podstawie zdjęć satelitarnych. Polski Przegląd Kartograficzny, t. 13, nr 1, s. 2–7.


Ciołkosz A., (1982): General land use map of Poland elaborated on the basis of satellite images. [w:] The Polish Cartography Warsaw: Head Office of Geodesy and Cartography, pp. 95–104.


Ciołkosz A., (2011): Mapping of Land use changes in Poland using Earth observation data. Geoinformation Issue, vol. 3. No 1(3), pp.79–88.


Ciołkosz A., Bielecka E., (2005): Pokrycie terenu w Polsce. Bazy danych CORINE Land Cover. Biblioteka Monitoringu Środowiska. Inspekcja Ochrony Środowiska. Warszawa, 76 s.


Ciołkosz A., Poławski Z. F., (2006): Zmiany użytkowania ziemi w Polsce w drugiej połowie XX w. Przegląd Geograficzny, t. 78, z. 2. s. 173–190.


Ciołkosz A., Poławski Z., (1980): Mapa użytkowania ziemi w skali 1:250 000 sporządzona za pomocą wizualnej klasyfikacji treści obrazów satelitarnych. [w:] Zastosowanie teledetekcji w badaniach środowiska geograficznego. Warszawa-Łódź, PWN, s. 282–292.


Ciołkosz A., Poławski Z.F., (2006): Metodyka integracji i analizy wieloźródłowych danych kartograficznych do oceny zmian użytkowania ziemi w Polsce. Prace Instytutu Geodezji i Kartografii, t. LII, zeszyt 110. s. 35–57.


Gąsiorowski Jędrzej, Poławski Z F., (2011), Wpływ założeń metodycznych programu CORINE Land Cover na szczegółowość opracowanych baz danych. Polski Przegląd Kartograficzny, vol. 43, nr 1, s. 35–42.


Hościło A., Tomaszewska M., (2014): CORINE Land Cover 2012– 4th CLC inventory completed in Poland. Geoinformation Issue, vol. 6. No 1(6), pp. 49–58.


Poławski Z., (2009), Zmiany użytkowania ziemi w Polsce w ostatnich dwóch stuleciach.

Klasy pokrycia terenu wyróżniane w międzynarodowej części projektu CORINE Land Cover (CLC) są zorganizowane hierarchicznie, w trzech poziomach. Standardowa nomenklatura obejmuje na pierwszym poziomie pięć głównych typów pokrycia terenu: tereny antropogeniczne, obszary rolnicze, tereny leśne i półpustynne, mokradła oraz wody. Na drugim poziomie zostało wyróżnionych 15 form pokrycia terenu, które można przedstawić na mapach w skalach od 1:500 000 do 1:1 000 000. Na poziomie trzecim wyróżniono 44 klasy pokrycia terenu. Ten poziom szczegółowości wydzielenia został zastosowany w opracowaniu baz danych pokrycia terenu we wszystkich krajach Europy. W Polsce spośród 44 klas pokrycia terenu występuje 31 klas.

Formy pokrycia terenu wyróżnione w bazie danych CORINE Land Cover

Poziom pierwszyPoziom drugiPoziom trzeci
1 Tereny antropogeniczne



11 Zabudowa miejska 111 Zabudowa miejska zwarta
112 Zabudowa miejska luźna
12 Tereny przemysłowe, handlowe i komunikacyjne 121 Tereny przemysłowe lub handlowe
122 Tereny komunikacyjne oraz tereny związane z komunikacją drogową i kolejową
123 Porty
124 Lotniska
13 Kopalnie, wyrobiska i budowy 131 Miejsca eksploatacji odkrywkowej
132 Zwałowiska i hałdy
133 Budowy
14 Miejskie tereny zielone i wypoczynkowe 141 Tereny zielone
142 Tereny sportowe i wypoczynkowe
2 Tereny rolne 21 Grunty orne 211 Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających
212 Grunty orne stale nawadniane
213 Pola ryżowe
22 Uprawy trwałe 221 Winnice
222 Sady i plantacje
223 Gaje oliwne
23 Łąki i pastwiska 231 Łąki, pastwiska
24 Obszary upraw mieszanych 241 Uprawy jednoroczne i trwałe
242 Złożone systemy upraw i działek
243 Tereny zajęte głównie przez rolnictwo z dużym udziałem terenów naturalnych
244 Tereny rolno-leśne
3 Lasy i ekosystemy seminaturalne 31 Lasy 311 Lasy liściaste
312 Lasu iglaste
313 Lasy mieszane
32 Zespoły roślinności drzewiastej i krzewiastej 321 Murawy i pastwiska naturalne
322 Wrzosowiska i zakrzaczenia
323 Roślinność sucholubna (śródziemnomorska)
324 Lasy i roślinność
33 Tereny otwarte, pozbawione roślinności, lub z rzadkim pokryciem roślinnym 331 Plaże, wydmy, piaski
332 Odsłonięte skały
333 Roślinność rozproszona
334 Pogorzeliska
335 Lodowce i wieczne śniegi
4 Obszary podmokłe 41 Śródlądowe obszary podmokłe 411 Bagna śródlądowe
412 Torfowiska
42 Przybrzeżne obszary podmokłe 421 Bagna słone (solniska)
422 Saliny
423 Osuchy
5 Obszary wodne 51 Wody śródlądowe 511 Cieki
512 Zbiorniki wodne
52 Wody morskie 521 Laguny
522 Estuaria
523 Morza i oceany

Definicje klas pokrycia terenu ich szczegółowy zakres oraz informacje dotyczące zasad interpretacji pokrycia terenu w projekcie CORINE Land Cover zostały opisane w publikacji: Ciołkosz A., Bielecka E. Bazy danych CORINE Land Cover. Pokrycie terenu w Polsce. Biblioteka Monitoringu Środowiska, Warszawa 2005 76 stron ISBN 83-7217-257-9.

W realizacji kolejnych baz danych CLC nieznacznie zmodyfikowano definicje niektórych klas w porównaniu z definicjami przyjętymi w interpretacji w ramach projektu CLC1990. Dokonano ujednolicenia zakresu treści wydzielenia 231 pomiędzy wersją francuską („łąki”) a angielską („pastwiska”) na „łąki i pastwiska”. Zmieniono przynależność szkółek leśnych z klasy las (311, 312, 313) do klasy las w stanie zmian (324), wyłączono z klasy wrzosowiska i zakrzaczenia (322) nadrzeczne zbiorowiska łęgowe zaliczając je do lasów (311, 312, 313). Klasa lotnisk (124) została ograniczona tylko do lotnisk z betonowymi pasami startowymi, lotniska aeroklubów zostały zaliczone do klasy tereny sportowe i wypoczynkowe (124). Klasa terenów rolnych z dużym udziałem roślinności naturalnej (243) zmieniła nazwę na klasę terenów rolnych z dużym udziałem terenów naturalnych. Tym samym zostały do niej zaliczone obszary rolne ze znacznym udziałem oczek wodnych, niewielkich terenów podmokłych. W trakcie realizacji programu CLC2000 na wniosek strony polskiej rozważono kwestię klasyfikacji terenów byłych niemieckich obozów koncentracyjnych. Na terenie Polski zostały one zaliczone (podobnie jak tereny skansenów, wykopalisk i innych muzeów pod gołym niebem) do klasy (142) „tereny sportowe i rekreacyjne”. W przypadku terenów o dwóch lub więcej funkcjach postanowiono kierować się kryterium produktywności finansowej użytkowania ziemi.

 

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.