INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA
CORINE Land Cover (CLC)
START
O PROJEKCIE
KLASY
MAPY
DANE
METADANE
KONTAKT
Organizacje zaangażowane w projekt

 
 
 
 
O projekcie CLC 2006

Projekt CORINE Land Cover 2006 (CLC2006) jest kontynuacją zrealizowanych przez Europejską Agencję Środowiska (EEA) projektów CLC1990 i CLC2000, a jego podstawowym celem jest dalsze dokumentowanie zmian w pokryciu terenu, jak również gromadzenie i aktualizacja porównywalnych danych w Europie. Polska uczestniczyła w realizacji projektów CLC1990 i CLC2000. Zakres tematyczny Programu CORINE Land Cover jak i szczegółowość, zbieranych danych został dostosowany przede wszystkim do potrzeb różnych organów Unii Europejskiej, a przyjęta nomenklatura pokrycia terenu obejmuje wszystkie formy występujące na kontynencie europejskim.
 
Klasy pokrycia terenu wyróżniane w programie CORINE Land Cover (CLC) są zorganizowane hierarchicznie w trzech poziomach. Pierwszy poziom obejmuje pięć głównych typów pokrycia globu ziemskiego: tereny antropogeniczne, obszary rolnicze, tereny leśne i półpustynne, mokradła oraz wody. Na drugim poziomie zostało wyróżnionych 15 form pokrycia terenu, które można przedstawić na mapach w skalach od 1:500 000 do 1:1 000 000. Wreszcie na poziomie trzecim wyróżniono 44 klasy. Ten poziom szczegółowości wydzieleń został zastosowany w opracowaniu baz danych pokrycie terenu we wszystkich krajach Europy. W Polsce spośród 44 klas pokrycia terenu występuje 31.
 
W bazach danych CLC są przechowywane tylko dane powierzchniowe, o minimalnej powierzchni 25 ha i szerokości co najmniej 100 m. Pokrycie terenu kartowane jest metodą wizualnej interpretacji zdjęć satelitarnych dostarczonych przez satelity Landsat, SPOT i IRS.
 
Europejska Agencja Środowiska (EEA) oraz kraje członkowskie uznały, że informacje zgromadzone w bazach danych CLC dowodzą szybkich zmian pokrycia i użytkowania ziemi w Europie zachodzących na dużych obszarach. Sprawia to, że w celu udokumentowania rzeczywistych zmian, konieczne jest skrócenie okresu aktualizacji baz danych z dziesięciu do pięciu lat.
 
Mając na uwadze powyższe, Zarząd EEA, w porozumieniu z Komisją Europejską oraz we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną, podjął decyzję o kolejnej aktualizacji bazy danych CLC dla roku referencyjnego 2006 w ramach serwisu „szybkiej ścieżki” GMES - Land Monitoring.
 
Zarówno CLC2000 jak i CLC2006 na poziomie europejskim koordynowany był przez EEA a za realizację zadań na poziomie kraju odpowiedzialny był Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.
 
W ramach przedsięwzięcia CLC2000 wykonana została baza danych dotyczących form pokrycia terenu Polski w roku 2000 – mapa pokrycia terenu - CLC2000 oraz baza zmian, ilustrująca dynamikę zmian w pokryciu terenu w Polsce w okresie 1990 – 2000 – mapa zmian pokrycia terenu CLC_Changes. Podstawą wykonania wspomnianych projektów były zdjęcia satelitarne dostarczone Polsce przez EEA. W przypadku projektów CLC1990 i CLC2000 źródłem informacji były obrazy satelitarne wykonane za pomocą skanera ETM przez satelitę Landsat 7.
 
W kolejnej aktualizacji dla referencyjnego 2006 roku (+/- jeden rok), zakładano również wykorzystanie zdjęć wykonanych przez satelitę Landsat, w celu zapewnienia porównywalnych danych. Jednak usterka techniczna uniemożliwiła wykonywanie zdjęć przez tego satelitę. Ostatecznie EEA zdecydowała się skorzystać ze zdjęć wykonywanych przez inne satelity środowiskowe. Wybrano indyjskiego satelitę IRS oraz francuskiego SPOT-4.
 
Charakterystyka zdjęć wykonywanych przez wspomniane satelity jest zbliżona do zdjęć pochodzących z satelity Landsat 7. Mają one jednak nieco większą rozdzielczość przestrzenną i nieco inną rozdzielczość spektralną. Aby ułatwić wyróżnianie poszczególnych form pokrycia terenu zdecydowano, że dla każdego obszaru będą do dyspozycji obrazy z dwu terminów. Interpretacja dwóch zdjęć, z różnych etapów sezonu wegetacyjnego podniosła wiarygodność wyników, w niewielkim tylko stopniu wpływając na czasochłonność opracowania.
 
Zgodnie z założeniami poprzednich projektów bazy danych wykonane dla Polski zintegrowane są z innymi bazami krajów uczestniczących w projekcie w jeden system europejski.
 
CLC2006 jest to wspólny projekt współfinansowany przez EEA i każdy kraj uczestniczący. W efekcie, obie strony będą współwłaścicielami produktów końcowych, czyli bazy zmian pokrycia terenu CLC 2000-2006, bazy pokrycia terenu CLC2006 i powiązanych metadanych.
 
Jednostką odpowiedzialną za realizację projektu CLC2006 w Polsce jest Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, pełniący rolę Krajowego Punktu Kontaktowego ds. współpracy z EEA, natomiast bezpośrednim wykonawcą prac jest Instytut Geodezji i Kartografii, który opracował pierwszą bazę CORINE Land Cover 1990 dla Polski w ramach projektu PHARE.
 
Środki finansowe przeznaczone na realizację projektu krajowego CLC2006 pochodziły ze źródeł Europejskiej Agencji Środowiska i Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
 
Wyniki projektu CLC2006 na poziomie krajowym:
  1. Baza danych pokrycia/użytkowania ziemi CORINE land Cover dla roku 2006 dla obszaru Polski (CLC06_PL) w formacie e00 i shp.
  2. Jednolita baza danych zmian pokrycia/użytkowania ziemi CORINE Land Cover 2000-2006 (CHA_PL) w formacie e00 i shp,
  3. Metadane dla kraju (Metadane dla bazy CORINE Land Cover 2000-2006, Metadane dla bazy CORINE Land Cover 2006 – pliki w formacie doc (MC006_PL, MC0CH_PL).

Dane o pokryciu/użytkowaniu powierzchni ziemi zostały zapisane w systemie odniesień przestrzennych PL_EUREF89 / 1992 (EUREF-POL) o następujących parametrach:
 
elipsoida: GRS80
dłuższa oś elipsoidy: 6378137
odwzorowanie: Transverse Mercator (Gauss-Krüger)
jednostki: metry
południk środkowy: 19,000000
współrzędne początku układu: x = 500 000, y = - 5 300 000
zmienność skali na południku osiowym: 0,9993
 
Technologia budowy baz zmian w latach 2000 - 2006 nieznacznie różni się od stosowanej w trakcie poprzedniej aktualizacji. Ze względu na zbyt małą rozdzielczość przestrzenną rejestrowanych zmian w pokryciu terenu i w związku z tym brak możliwości rzeczywistej oceny wielkości zmian i ich lokalizacji, Europejska Agencja Środowiska zmniejszyła minimalną powierzchnię kartowania zmian do 5 ha. A zatem w bazie CLC_Change 2000 - 2006 zostały zgromadzone dane o wszystkich obszarach o powierzchni większej od 5 ha, na których zmieniło się pokrycie terenu.
 
W ciągu 6 lat, jakie upłynęły od poprzedniej aktualizacji bazy CORINE Land Cover, w Polsce zmiany zaszły na obszarze obejmującym około 0,5 % powierzchni kraju. Objęły one głównie tereny leśne, na których zaznaczono obszary eksploatacji drewna oraz obszary wielkich klęsk żywiołowych (wiatrołomy). Zmiany te stanowiły ponad 60% wszystkich zaobserwowanych zmian. Drugą pozycję pod względem powierzchni zajmują zmiany na terenach rolnych; stanowią one łącznie około 30% zmian. Zmiany na terenach antropogenicznych stanowiły nieco ponad 8% zmian. Pozostałe formy pokrycia terenu nie wykazały istotnych zmian powierzchniowych w analizowanym okresie.
 
Zgodnie z założeniami twórców projektu bazy danych CORINE Land Cover są powszechnie wykorzystywane zarówno na poziomie Unii Europejskiej, jak też krajowym. Dla wielu krajów, w tym Polski, jest to jedyna, systematycznie aktualizowana, baza danych pokrywająca obszar całego kraju, wykonana według jednolitych zasad. Mimo, że szczegółowość gromadzonych danych jest zbyt mała, a legenda pokrycia terenu nie odpowiada potrzebom krajowym, bazy te są szeroko wykorzystywane, szczególnie w zakresie polityki kształtowania i monitoringu środowiska oraz zagospodarowania przestrzennego i rolnictwa.
 
Prezentacje dotyczące projektu CORINE Land Cover 2006 wygłoszone na seminarium w siedzibie GIOŚ w dn. 08.10.2008 r.:
CORINE Land Cover
jest kontynuacją zrealizowanych przez Europejską Agencję Środowiska (EEA) projektów CORINE Land Cover 1990 (CLC1990) i CORINE Land Cover 2000 (CLC2000), a jego podstawowym celem jest dalsze dokumentowanie zmian w pokryciu terenu, jak również gromadzenie i aktualizacja porównywalnych danych w Europie.
START
O PROJEKCIE
KLASY
MAPY
DANE
METADANE
KONTAKT
integracja: ConForTo; technologia ISDP i wykonanie: ISPiK S.A; projekt graficzny: znaki; CMS: WebEdit